Daryah Omar Fadhıl Qaeton
(Derya Ömer Fazıl KATTAN)
702241021
Uludağ Üniversitesi
Yüksek Lisans
Kemal Beyatlı’nın Ses Ver Şiir İncelemesi
Özet
Kemal Beyatlı, Irak’ta olduğu süre içerisinde edebiyatla ilgilenmektedir. Şiir alanında edebiyatımıza ve Türk dünyasına büyük ölçüde katkıları bulunmaktadır. Şiirleri vatan, aşk ve gündemdeki konular ile alakalıdır. Toplumdaki olayları bir şair gözüyle kaleme almaktadır. 1958 Kerkük doğumlu şairimiz, 1986 yılında ilk şiir kitabını yayınlayarak halen devam etmektedir. Bu çalışmada, Bekliyorum yeni bir şey söyle şiir kitabındaki Ses Ver şiirini ele alacağız.
Anahtar Kelimeler: Kemal Beyatlı, Şiir, Göçük, Baba, Çocuk.
Abstract
Kemal Beyatlı is interested in literature while he is in Iraq. He has a great contribution to our literature and the Turkish world in the field of poetry. His poems are about homeland, love and current issues. He writes the events in the society through the eyes of a poet. Our poet, who was born in 1958 in Kirkuk, still continues by publishing his first poetry book in 1986. In this study, we will discuss the poem “Ses Ver” in the poem book I am Waiting, say something new.
Keywords: Kemal Beyatlı, Poetry, Immigration, Father, Child.
Giriş
Kemal Beyatlı, 19 Temmuz 1958 Kerkük doğumludur. Evli ve iki erkek çocuk babasıdır. Kemal Beyatlı, öğrenimini Kerkük ve Bağdat’ta tamamladıktan sonra dönemin dikte rejimin baskısıyla zorunlu olarak uzun yıllar Irak-İran savaşına, Irak’ın Kuveyt işgaline tankçı olarak katılmıştı. Körfez savaşında askerlikten kaçarak ailesiyle birlikte 1991’de Türkiye’ye iltica eder.
Beyatlı, Irak’ta olduğu sürede de edebiyatla ilgilenir. İlk şiir kitabını “Kanatsız Sözcükler” Bağdat-1986 da Türkçe eski harflerle yayınlar. Türkiye’ye yerleştikten sonra özellikle İstanbul’da Irak Türkmenleri ilgili pek çok sivil kuruluşlarda görev alır. Irak, Türkiye, Kıbrıs, Kırım, Almanya ve Azerbaycan’da uluslararası birçok konferans ve sempozyumlara katılır. Aynı sürelerde edebiyat dallarında pek çok eser yayınlamaya devam eder.
Şiirleri ve hikâyelerinden bazıları Arapçaya, İngilizceye ve İtalyancaya çevrildi.
“Sınav” adlı hikâyesiyle 1987’de Bağdat’ta yayımlanan Yurt Gazetesinin Yunus Emre Hikâye yarışmasında üçüncülüğü, 2008 yılında 1. Uluslararası Mahmut Kaşgarlı’nın 1000. Yıl Doğumu Hikâye Yarışmasında “İstanbul’da Bir Kerküklü” hikâyesiyle Irak etabında birinciliği ve Türkiye etabında ise mansiyon ödülünü, 2020 yılında aynı yarışmada Türk Dünyası etabında “Aşkın Bilinmez Hali” hikâyesiyle üçüncülüğü kazandı.
Irak Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneğinin uzun yıllar genel başkanlığını yaptı ve hâlâ aynı görevi yürütmektedir. Irak Türkmen Basın deneğinin üç dönem başkanlığını ve Türkmeneli Dernekler Federasyonun üç dönem başkanlığını yapan Beyatlı, Yeni Türkçe yanında eski harflerle yazılan Türkçeyi ve Arapça iyi derecede bilmektedir.
Bu çalışmamızda, Kemal Beyatlı’nın Bekliyorum yeni bir şey söyle/şiir-İst. 2023. Kitabındaki Ses Ver şiirinin tahlili yapılacaktır. Şiir, biçim ve içerik yönünden incelenecektir.
SES VER
“Çocuğu göçük altında kalan bir babanın gözyaşına gizlenen duyguları”
Ses ver can parem,
Burada bekliyorum
Sen galiba benimle sobe sobe oynuyorsun
Şimdi bir direğin arkasında saklanıyorsun
Söz, can parem
Yemek yerken bir daha ağzımı şapırdatmayacağım
Kaşığı da tabağa sert vurmayacağım
Öğretmen size neyi öğretmişse hepsine uyacağım
Ses ver can parem
Annen seni parka götürecekti
Hani kaydırakların olduğu parka
Hani her defasında kucaklardı kaydırağın ayağını
Sen kayarken sarsılmasın diye
Söz bütün masalları anlatacağım sana
O müteahhit kılığındaki ejderhaları
Tespih tanelerini para diye şakırdatanları
Umutları çalan şarlatanları
Söz tek tek anlatacağım can parem
Annen de ses vermiyor
Siz ikiniz bana oyun oynamak itiyorsunuz yoksa
Dışarıda kar var
Gel, kardan adam yapalım
Dışarıda havuç olmasa da odundan burnunu yaparız
Annen sana ördüğü atkıyı boynuna sararız
Bir ses versen diğer ne istersen yaparız
Karanlık bastı can parem
Kaç saat oldu?
Sobe böyle uzun oyun değil ki
Hadi,
Ses, bir ses can parem bir ses
Bir ses
Bir ses”
Kemal Beyatlı
Şiirin Biçim Yönünden İncelenmesi:
Ses Ver Şiirinin Nazım Biçimi: Serbest nazım şekli
Ses Ver Şiirinin Nazım Birimi: Bentler halinde yazılmıştır. Altı bentten oluşmuştur.
Ses Ver Şiirinin Ölçüsü: Serbest ölçüyle yazılmıştır.
Ses Ver Şiirinin Ahenk Unsurları:
Aliterasyon, pekiştirme, kelime ve ifade tekrarları, çoğul ekleri, bolca kullandığı ikilemelerle ahengi sağlamıştır.
Ses Ver Şiirinin Kafiye ve Redifleri:
Ses Ver Şiirinin Söz Sanatları:
Aliterasyon: “s” sesiyle aliterasyon yapılmıştır.
“Ses, bir ses can parem bir ses”
“Bir ses
Bir ses”
Ses Ver Şiirinin Dili: Sade ve anlaşılır bir dille yazılmıştır. Günlük konuşma dilini şiirde görüyoruz.
Ses Ver Şiirinin Teması: Bir babanın çaresizliği, feryadı ve umudu.
Ses Ver Şiirinde Gelenek: I. Yeni Şiir Akımının (Garip Hareketi) izleri, düşüncesini Ses Ver şiirinde görüyoruz.
Ses Ver Şiiri ve Şair: Şairin toplumsal olaylara karşı duyarlılığını şiire yansıtmıştır.
Ses Ver Şiirindeki Ses Olayları:
“Ses ver can parem”
Sonuç
Kemal Beyatlı Ses Ver şiirini halkı teselli etmek için yazmaktadır. Topluma şiirleri ile katkıda bulunup destek olmaktadır. Şiirde her ne kadar bir babanın çaresizliğini ve umudundan bahsetmiş olsa bile aslında göçük altında kalan binlerce ailenin acısını dile getirmeye çalışmaktadır. Yaşanan olağanüstü olaya karşı kayıtsız kalmamaktadır. Bunu da şiirinde bir baba karakteri ile göstermektedir. Şiir âdeta bir hikâye gibi yazılmaktadır. Yazarın bazı şiirleri Sezai Karakoç’un şiirlerini andırmaktadır. Göçük altında kalmış çocuk ve çocuğun annesine seslenen bir babanın çaresizliği vardır. Ses ver şiirine bakacak olursak bir babanın çocuğu ile diyalog halindeymiş gibi bir hava vardır. İnsanı derinden etkilemektedir. Hüzünlü bir şiir olmakla beraber yazarın topluma karşı duyarlılığını ortaya koymaktadır. Şiirde belirgin temalardan olan umut ve feryat duyguları yer almaktadır. Burada Kemal Beyatlı’nın toplumsal meselelere kulak verdiğini görmekteyiz. Önceden Kerkük ve Bağdat şehirlerinde yaşadığı dönemleri şiirlerine yansıtan bir şairdir. Yazmış olduğu hikâyeleri olsa bile şair kimliği ile tanınmaktadır. Yazdığı diğer şiirlerinden de anlaşılacağı üzere, yaşadığı dönemi analiz etme ve toplumsal meseleleri göz ardı etmemektedir.
*
Kaynakça
1- Asaad, H. A. (2022). Kemal Beyatlı’ın Hikâye ve Romanlarında Yapı ve İzlek (Yayımlanmamış Doktora Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi (Türkiye).
2- Beyatlı, Kemal, Bekliyorum yeni bir şey söyle, Akademi Basın Yayın Org, İstanbul, 2023.
